Czy Twoje dziecko jest wysoko wrażliwe?

• Łatwo się przestrasza.
• Skarży się na gryzące ubrania, szwy w skarpetkach czy metki, które drapią jego skórę.
• Zazwyczaj nie lubi wielkich niespodzianek.
• Lepiej się uczy dzięki łagodnym wskazówkom, a nie surowym karom.
• Zdaje się czytać w moich myślach.
• Używa słów skomplikowanych jak na swój wiek.
• Wyczuwa nawet najdelikatniejszy niezwykły zapach.
• Ma inteligentne poczucie humoru.
• Zdaje się obdarzone intuicją.
• Z trudem zasypia po ekscytującym dniu.
• Niezbyt dobrze radzi sobie z dużymi zmianami.
• Chce się przebrać, jeśli jego ubranie jest wilgotne lub zabrudzone piaskiem.
• Zadaje mnóstwo pytań.
• Jest perfekcjonistą.
• Zauważa cierpienie i stres innych ludzi.
• Preferuje spokojne zabawy.
• Zadaje głębokie i skłaniające do refleksji pytania.
• Jest bardzo wrażliwe na ból.
• Nie lubi hałaśliwych miejsc.
• Zauważa subtelności (że coś zostało przesunięte, zmianę w czyimś wyglądzie).
• Zanim podejmie jakieś wyzwanie, zastanawia się czy jest to bezpieczne.
• Najlepiej funkcjonuje wtedy, gdy w jego otoczeniu nie ma obcych.
• Odczuwa wszystko bardzo głęboko.

Jeśli przy co najmniej trzynastu stwierdzeniach zaznaczyliście odpowiedź P (prawda), to wasze dziecko prawdopodobnie jest wysoko wrażliwe.

Na wstępie warto wiedzieć, że każdy człowiek, jak i zwierzę wykazuje naturalną zdolność do rejestrowania i przetwarzania bodźców płynących z otoczenia – nazywa się to wrażliwością środowiskową (enviromental sensitivity). Wyobraź sobie teraz sarnę, która usłyszawszy szelest traw przystaje, by zorientować się, skąd dochodzi dźwięk, a tym samym odpowiednio zareagować na przewidywane zagrożenie.

Wspomniana wrażliwość środowiskowa jest ewolucyjnym przystosowaniem naszego układu nerwowego do tego, aby móc postrzegać, przetwarzać i oceniać wszystko, co dzieje się wokół nas. Wszystkie te procesy są nam z kolei potrzebne, by odpowiednio reagować i dostosować się do środowiska.

Wrażliwość na to, co dociera do nas ze środowiska jest czymś, bez czego zwyczajnie byśmy nie przeżyli, jednak każdy przeżywa wrażliwość w nieco innym nasileniu.

Jedną z koncepcji opisujących zjawisko wrażliwości środowiskowej jest koncepcja wrażliwości przetwarzania sensorycznego (sensory processing sensitivity, SPS) którą rozpowszechniła amerykańska psycholog Elaine Aron. Koncepcja ta mówi o tym, że różnimy się między sobą wrażliwością na bodźce płynące ze środowiska za sprawą cechy temperamentu, jaką jest właśnie wrażliwość przetwarzania sensorycznego. Badaczka E. Aron nazywa wysoko wrażliwymi osoby, które wrażliwość przetwarzania sensorycznego mają na bardzo wysokim poziomie.

Wysoka wrażliwość jest, więc cechą temperamentu człowieka, nie żadnym defektem czy wynikiem tzw. kiepskiego wychowania. Informacja ta może okazać się pomocna szczególnie dla rodziców, którzy zastanawiają się co robią nie tak, gdy ich dziecko szybko popada w trudne emocje podczas wspólnych zakupów w sklepie lub nie chce brać udziału we wspólnej zabawie z dziećmi w grupie przedszkolnej.

Szacuje się, że cecha temperamentu tj. wysoka wrażliwość występuje u około 15-17% populacji. 70% wysoko wrażliwych osób dorosłych to introwertycy, pozostałe 30 % to ekstrawertycy.

Wysoką wrażliwość opisuje akronim DOES wyrażający cztery aspekty wysokiej wrażliwości przedstawione poniżej. Według Elaine Aron wszystkie te aspekty muszą przejawiać się w życiu dziecka, aby mogło być ono uznane za wysoko wrażliwe.

Mam nadzieję, że ta garść informacji o dzieciach wysoko wrażliwych okazała się dla Ciebie przydatna. Jeśli chcesz poczytać na ten temat więcej zachęcam do sięgnięcia po książkę Elaine Aron, Wysoko wrażliwe dziecko. Jak je zrozumieć i pomóc mu żyć w przytłaczającym świecie. Co ciekawe, badaczka napisała również książkę o wysokiej wrażliwości osób dorosłych, którą również linkuję tutaj.

Ściskam! J.